İş hukuku; işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinden doğan hak ve borçları düzenler. Uyuşmazlıklar çoğunlukla iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade ve ücret alacakları üzerinde yoğunlaşır.
Büromuz, işçi ve işveren taraflarına ilişkin danışmanlık, zorunlu arabuluculuk görüşmeleri ve iş mahkemelerindeki davalar konusunda çalışmaktadır.
Temel işçilik alacakları
- Kıdem tazminatı: En az bir yıl çalışmış işçinin sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir (1475 s. Kanun m.14). Tavan uygulanır.
- İhbar tazminatı: Belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresine uymadan fesheden taraf, 2 ila 8 haftalık bildirim süresine ait ücreti öder (4857 s. Kanun m.17).
- Fazla çalışma ve UBGT: Haftalık 45 saati aşan çalışmalar yüzde elli zamlı; ulusal bayram ve genel tatilde yapılan çalışma ise ilave bir günlük ücretle ödenir.
- Yıllık izin ücreti: Kullanılmayan izin süreleri, sözleşme sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir.
Zorunlu arabuluculuk ve işe iade
İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (7036 s. Kanun m.3). İşe iade için arabulucuya başvuru süresi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır. İş güvencesinden yararlanmak için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması ve işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması gerekir.
Zamanaşımı
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacakları için zamanaşımı süresi beş yıldır.
Sık sorulan sorular
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Haklı bir neden olmaksızın istifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ücretin ödenmemesi, fazla çalışma ücretlerinin karşılanmaması gibi İş Kanunu m.24'te sayılan haklı nedenlerle yapılan fesihlerde ise kıdem tazminatı hakkı doğar.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?
Son tutanakta anlaşamama tespit edilirse, tutanağın düzenlenmesinden itibaren dava açılabilir. İşe iade taleplerinde dava, son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde açılmalıdır.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır ve SGK primine tabi değildir; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
İlgili araçlar ve yazılar
- Kıdem tazminatı hesaplama
- İhbar tazminatı hesaplama
- Yıllık izin ücreti hesaplama
- Fazla mesai ve UBGT hesaplama
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin değerlendirme, dosyanın özelliklerine göre yapılmalıdır.