Kesinleşmiş Hapis Cezası Ertelenebilir mi? İnfaz Erteleme Şartları ve Başvuru Süreci

Kesinleşmiş hapis cezası ertelenebilir mi? Evet. Türk hukukunda, belirli şartların varlığı hâlinde kesinleşmiş hapis cezasının ceza infaz kurumunda yerine getirilmesi ertelenebilir. Ancak bu imkân, her hükümlü ve her mahkûmiyet bakımından kendiliğinden uygulanmaz. Ertelemenin mümkün olup olmadığı; hükmedilen cezanın süresine, suçun niteliğine, hükümlünün kişisel ve sağlık durumuna, birden fazla ceza bulunup bulunmadığına ve başvurunun hangi hukuki nedene dayandırıldığına göre değişir.

Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunan kişiler bakımından en çok merak edilen konuların başında, cezaevine ne zaman girileceği, infazın ertelenmesinin mümkün olup olmadığı, erteleme için hangi şartların arandığı ve başvurunun nereye yapılacağı gelmektedir.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, belirli koşullar altında hapis cezasının infazının ertelenmesine veya infazına ara verilmesine imkân tanımaktadır. Bununla birlikte, infaz ertelemesi cezanın ortadan kaldırılması ya da hükümlünün cezadan tamamen kurtulması anlamına gelmez. Kural olarak yalnızca cezanın infazına başlanacağı zamanın ileriye alınmasını sağlar.

Bu yazıda, kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesi, hükümlünün istemiyle infaz erteleme şartları, hastalık ve gebelik nedeniyle infazın geri bırakılması, başvuru usulü ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmaktadır.

1. İnfazın Ertelenmesi Nedir?

İnfazın ertelenmesi, kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararına konu hapis cezasının belirli kanuni şartlar altında ceza infaz kurumunda yerine getirilmesinin ileri bir tarihe bırakılmasıdır.

Bir ceza mahkemesi tarafından verilen hapis cezası kesinleştiğinde, kural olarak cezanın infazına ilişkin işlemler başlatılır. Bununla birlikte kanun, bazı durumlarda hükümlünün cezaevine girişinin ertelenmesine veya infazın belirli nedenlerle geri bırakılmasına izin vermektedir.

İnfazın ertelenmesi, özellikle hükümlünün ailevi, kişisel veya sağlık durumunun değerlendirilmesini gerektiren hâllerde önem kazanır. Ancak her kişisel gerekçe, tek başına erteleme kararı verilmesini zorunlu kılmaz. İlgili kanun hükmünün koşullarının oluşması ve yetkili makamın değerlendirmesi gerekir.

İnfazın ertelenmesiyle ceza ortadan kalkmaz. Erteleme süresinin sona ermesi ve infazın geri bırakılmasını gerektiren nedenin ortadan kalkması hâlinde, ilgili mevzuat çerçevesinde cezanın infazına devam edilir.

2. Hapis Cezasının Ertelenmesi ile İnfazın Ertelenmesi Arasındaki Fark Nedir?

Hukuk uygulamasında sıklıkla birbirine karıştırılan kavramlardan ikisi, hapis cezasının ertelenmesi ve kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesidir. Bu iki kurumun hukuki dayanakları, uygulanma aşamaları ve sonuçları birbirinden farklıdır.

Hapis cezasının ertelenmesi (TCK m. 51)

Türk Ceza Kanunu’nun 51. maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi, mahkemenin hüküm kurarken değerlendirdiği bir kurumdur. Kanuni şartların oluşması hâlinde mahkeme, hapis cezasının ceza infaz kurumunda çektirilmesinin ertelenmesine karar verebilir. Bu kurum, kesinleşmiş cezanın infazının ertelenmesinden farklı olarak hüküm aşamasında değerlendirilir.

Kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesi (5275 sayılı Kanun m. 17)

İnfazın ertelenmesi ise mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra gündeme gelir. Burada amaç, cezanın kendisini ortadan kaldırmak değil, kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde cezanın infazına başlanmasını belirli bir süre ertelemektir.

Örneğin, hakkında kesinleşmiş üç yıldan az bir hapis cezası bulunan kişi, diğer yasal koşulları da taşıyorsa 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında infaz erteleme talebinde bulunabilir. Ancak bu talebin kabul edileceği kesin değildir; suç türü, ceza miktarı, varsa diğer kesinleşmiş cezalar ve kanuni istisnalar ayrıca incelenmelidir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması da farklı bir hukuki kurumdur. HAGB, ilgili kanuni koşullar çerçevesinde mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır. Kesinleşmiş bir hapis cezasının infazının ertelenmesiyle aynı sonucu doğurmaz.

Bu nedenle, mahkûmiyet kararı kesinleşmiş bir kişinin hangi hukuki imkândan yararlanabileceği değerlendirilirken öncelikle kararın niteliği ve yargılamanın hangi aşamada olduğu belirlenmelidir.

3. Hükümlünün İstemiyle İnfazın Ertelenmesi Şartları Nelerdir?

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 17. maddesi, hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesini düzenlemektedir.

Bu kapsamda, kanuni koşulların oluşması hâlinde belirli süreli hapis cezalarının infazı, hükümlünün talebi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığınca ertelenebilir.

A. Cezanın süresine ilişkin şart

5275 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre, hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesinde cezanın süresi bakımından temel sınırlar şöyledir:

• Kasten işlenen suçlarda üç yıl veya daha az süreli hapis cezası,
• Taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az süreli hapis cezası.

Bu sınırlar, hükümlünün istemiyle uygulanan genel infaz ertelemesi bakımından geçerlidir. Cezanın bu sınırlar içerisinde bulunması tek başına yeterli değildir. Kanunda yer alan diğer koşullar ve erteleme kapsamı dışında bırakılan mahkûmiyetler de değerlendirilmelidir.

Ayrıca birden fazla kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişiler bakımından yalnızca ertelenmesi istenen cezanın süresine bakılarak sonuca ulaşılmamalıdır. Cezaların toplanmasına ilişkin infaz işlemleri ve toplam ceza miktarı önem taşıyabilir.

B. Çağrı üzerine başvurma şartı

Hükümlünün istemiyle infazın ertelenebilmesi bakımından, kanunda belirtilen çağrı üzerine gelme şartı önemlidir.

Cezanın infazı için yapılan çağrıya uygun hareket edilmesi ve talebin usulüne uygun biçimde sunulması gerekir. Hükümlünün çağrıya uymaması veya hakkında yakalama emri çıkarılmış olması, 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında erteleme imkânını önemli ölçüde etkiler.

Bu nedenle, hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişinin yalnızca erteleme başvurusu yapmayı düşünmesi yeterli değildir. İnfaz dosyasının mevcut durumu, çağrı işlemleri ve varsa yakalama kararı öncelikle incelenmelidir.

C. Erteleme talebinin gerekçelendirilmesi

Hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesi bakımından, kanunda kişisel nedenlere ilişkin kapalı bir gerekçe listesi öngörülmemiştir. Bununla birlikte talebin somut olayın özelliklerine göre açıklanması ve varsa destekleyici belgelerle sunulması önemlidir.

Ailevi sorumluluklar, tamamlanması gereken işler veya ertelenme talebini destekleyen diğer kişisel koşullar dilekçede açıklanabilir. Ancak gerekçenin sunulması, erteleme kararı verilmesini tek başına zorunlu hâle getirmez. Karar, kanuni şartlar ve somut olayın özellikleri çerçevesinde değerlendirilir.

D. Ertelemenin kanuni istisnaları

5275 sayılı Kanun’un 17. maddesinin altıncı fıkrasında, hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesi hükümlerinin uygulanmayacağı kişiler belirtilmiştir.

Bu istisnalar arasında terör suçlarından, örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlardan ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar; mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulananlar; disiplin veya tazyik hapsine mahkûm olanlar yer alır.

Dolayısıyla yalnızca cezanın kanuni süre sınırları içinde olması yeterli değildir. Mahkûmiyetin niteliği ve infaz rejimi de ayrıca değerlendirilmelidir.

4. İnfaz Erteleme Kaç Yıl Sürer?

5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında hükümlünün istemiyle verilen erteleme, her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez uygulanabilir. Bu kapsamda toplam erteleme süresi kural olarak iki yılı aşamaz.

Buradaki iki yıllık süre, bütün infaz erteleme nedenleri için geçerli genel bir üst sınır değildir. Hükümlünün istemiyle yapılan başvuruya ilişkin düzenlemenin sonucudur.

Hastalık, gebelik ve doğum gibi özel nedenlerle infazın geri bırakılması ise ilgili kanun hükümlerindeki farklı koşullara tabidir. Bu hâllerde süre ve değerlendirme şartları, talebin dayandığı hukuki sebebe göre belirlenir.

Erteleme süresinin sona ermesi, cezanın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Hükümlünün infaz işlemleri bakımından kendisine bildirilen yükümlülükleri ve süreleri takip etmesi gerekir.

5. Hastalık Nedeniyle Kesinleşmiş Hapis Cezası Ertelenebilir mi?

Evet. Belirli hastalık ve sağlık koşullarının bulunması hâlinde, kesinleşmiş hapis cezasının infazının geri bırakılması mümkün olabilir. Bu husus, 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinde düzenlenmiştir.

Ancak hastalık nedeniyle infazın geri bırakılması, hükümlünün istemiyle uygulanan genel erteleme kurumundan farklıdır. Bu nedenle yalnızca ceza süresine bakılarak değerlendirme yapılmaz; hastalığın niteliği, hükümlünün sağlık durumu ve ilgili kanuni koşullar dikkate alınır.

Akıl hastalığı nedeniyle infazın geri bırakılması

5275 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca, akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazı geri bırakılır ve hükümlü, iyileşinceye kadar Türk Ceza Kanunu’nun 57. maddesinde belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır. Kanun, sağlık kurumunda geçen sürelerin cezaevinde geçmiş sayılacağını da düzenlemektedir.

Bu kapsamda, rahatsızlığın hukuken akıl hastalığı niteliğinde olup olmadığı ve uygulanacak tedbirler, gerekli tıbbi değerlendirmeler çerçevesinde belirlenir.

Diğer hastalıklar nedeniyle infazın geri bırakılması

Akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda, kural olarak cezanın infazına resmî sağlık kuruluşlarının mahkûmlara ayrılmış bölümlerinde devam edilir. Ancak cezanın infazı hükümlünün hayatı açısından kesin bir tehlike oluşturuyorsa, infazın iyileşinceye kadar geri bırakılması gündeme gelebilir.

Bu değerlendirme yalnızca hastalığın adından hareketle yapılamaz. Hastalığın ağırlığı, hükümlünün mevcut sağlık durumu ve infaz koşullarının hayati risk oluşturup oluşturmadığı, yetkili sağlık mercilerinin raporları çerçevesinde incelenir.

Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle infazın geri bırakılması

5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinin altıncı fıkrası, ağır hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız başına idame ettiremeyen hükümlüler bakımından özel bir düzenleme içermektedir.

Bu imkânın uygulanabilmesi için hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut bir tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi de gerekir. Dolayısıyla ağır hastalık veya engellilik bulunması, tek başına otomatik olarak infazın geri bırakılacağı anlamına gelmez.

Sağlık raporlarının önemi

Hastalık nedeniyle infazın geri bırakılması taleplerinde sağlık raporları belirleyici öneme sahiptir. Kanunun 16. maddesinde belirtilen hâllerde, karar için Adli Tıp Kurumunca düzenlenen veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenerek Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor esas alınır.

Başvurunun dayandığı sağlık sorununun doğru şekilde belgelenmesi, raporların ilgili kanun hükmüne uygun olması ve gerekli tıbbi değerlendirmelerin tamamlanması gerekir.

6. Gebelik ve Doğum Nedeniyle Hapis Cezasının İnfazı Ertelenebilir mi?

5275 sayılı Kanun’un 16. maddesi, gebelik ve doğum nedeniyle hapis cezasının infazının geri bırakılmasına ilişkin özel hükümler içermektedir.

Kanundaki düzenlemeye göre, hapis cezasının infazı gebe olan veya doğum yaptığı tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş bulunan kadın hükümlüler bakımından geri bırakılır. Çocuğun ölmesi veya annesinden başka birine verilmesi hâlinde ise kanunda belirtilen iki aylık süreye ilişkin özel hüküm uygulanır.

Bununla birlikte, kapalı ceza infaz kurumuna girdikten sonra gebe kalan bazı hükümlüler bakımından, koşullu salıverilmeye kalan süre ve tehlikelilik değerlendirmesi nedeniyle farklı hükümler uygulanabilir.

Bu nedenle gebelik veya doğum nedeniyle infazın geri bırakılması değerlendirilirken yalnızca doğum tarihi dikkate alınmamalı; hükümlünün infaz durumu ve kanunda düzenlenen istisnalar da incelenmelidir.

7. Çocuğunun Hastalığı Nedeniyle Kadın Hükümlünün Cezası Ertelenebilir mi?

5275 sayılı Kanun’un 16/A maddesi, belirli koşullarda kadın hükümlünün çocuğunun hastalığı veya engelliliği nedeniyle cezasının infazının ertelenmesine imkân tanımaktadır.

Bu düzenleme, infazına başlanmış olan cezalar bakımından da uygulanabilir. Kanundaki temel koşullar arasında, toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûmiyet veya adli para cezasının infaz sürecinde hapis cezasına çevrilmiş olması; on sekiz yaşını doldurmamış çocuğun engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olması veya ağır bir hastalığının bulunması ve hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut bir tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi yer alır.

Bu şartların oluşması hâlinde cezanın infazı Cumhuriyet Başsavcılığınca bir yıla kadar ertelenebilir. Erteleme süresi, her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir.

Erteleme döneminde hükümlü hakkında belirli yükümlülükler uygulanabilir. Kanunda öngörülen şartların ortadan kalkması veya ertelemenin amacına aykırı davranılması gibi hâllerde erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazına devam edilmesi söz konusu olabilir.

Bu kurum, 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki genel infaz ertelemesinden ayrı değerlendirilmelidir.

8. Cezaevindeki Hükümlünün İnfazına Ara Verilebilir mi?

İnfazın ertelenmesi ile ceza infaz kurumunda devam eden infaza ara verilmesi aynı hukuki durum değildir.

5275 sayılı Kanun’un 17. maddesinin üçüncü fıkrası, ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler bakımından belirli nedenlerle infaza ara verilebilmesine ilişkin düzenleme içermektedir.

Bu kapsamda, hükümlünün yükseköğrenimini bitirebilmesi; anne, baba, eş veya çocuklarının ölümü ya da bu kişilerin sürekli hastalık veya malullükleri nedeniyle ailenin ticari faaliyetlerinin yürütülmesinin veya tarım topraklarının işlenmesinin imkânsız hâle gelmesi; hükümlünün hastalığının sürekli tedaviyi gerektirmesi ve bunlara benzer zorunlu veya çok ivedi hâller değerlendirilebilir.

Kanun kapsamında infaza ara verilmesi, her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez uygulanabilir. Talebin kabulü, somut olayın özellikleri ve kanuni koşullar çerçevesinde değerlendirilir.

Dolayısıyla cezaevinde bulunan bir hükümlünün talebi, cezaevine henüz girmemiş bir kişinin 17. maddenin birinci fıkrası kapsamındaki infaz erteleme başvurusuyla aynı şekilde ele alınmamalıdır.

9. Birden Fazla Kesinleşmiş Hapis Cezası Varsa İnfaz Ertelemesi Mümkün müdür?

Birden fazla kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan kişiler bakımından infaz erteleme koşulları ayrıca incelenmelidir.

5275 sayılı Kanun’un 99. maddesi, bir kişi hakkında hükmolunan birden fazla cezanın toplanmasına ilişkin düzenlemeyi içermektedir. İnfaz erteleme talebinde, hükümlünün yalnızca ertelemek istediği tek bir cezanın süresini esas almak her zaman yeterli değildir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.03.2025 tarihli, 2024/5581 E. ve 2025/2052 K. sayılı kararında, 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamındaki süre şartı değerlendirilirken, hükümlünün kesinleşmiş ve infaza verilmiş birden fazla cezası bulunması hâlinde cezaların ayrı ayrı değil, toplam süre üzerinden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kararda, infaza konu kasten işlenmiş suçlara ilişkin cezaların toplamının üç yılı aşması nedeniyle erteleme talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuş ve aksi yöndeki karar kanun yararına bozulmuştur.

Bu nedenle, birden fazla kesinleşmiş cezası bulunan kişilerde infaz dosyalarının tamamının incelenmesi, varsa toplama kararlarının değerlendirilmesi ve toplam ceza süresinin belirlenmesi gerekir.

10. İnfaz Erteleme Talebi Nereye ve Nasıl Yapılır?

Hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesi talebi, cezanın infaz edildiği yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına, uygulamada ilgili infaz bürosuna sunulacak bir dilekçeyle yapılır.

Başvuru hazırlanmadan önce mahkûmiyet kararının kesinleşme durumu, infaz dosyası, cezanın süresi, suçun niteliği, varsa diğer kesinleşmiş cezalar ve yakalama kararı bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Dilekçede, talebin hangi kanun hükmüne dayandığı açıklanmalı; erteleme gerekçeleri somut biçimde ortaya konulmalı ve gerekçeyi destekleyen belgeler eklenmelidir.

Örneğin, ailevi nedenlere dayanan bir talepte ilgili durumu gösteren belgeler; sağlık nedenlerine dayanan başvurularda ise ilgili sağlık belgeleri önem taşıyabilir. Bununla birlikte, sağlık nedeniyle infazın geri bırakılmasında kanunun öngördüğü özel rapor ve karar usulü ayrıca gözetilmelidir.

İnfaz erteleme dilekçesinde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Dilekçede genel olarak şu hususlara yer verilmesi uygun olur:

• Hükümlünün kimlik ve iletişim bilgileri,
• Mahkûmiyet kararını veren mahkeme ile esas ve karar numaraları,
• Kesinleşen ceza ve infaz dosyasına ilişkin bilgiler,
• Talebin hukuki dayanağı ve somut gerekçeleri,
• Talebi destekleyen belgeler,
• İstenen erteleme süresi ve sonuç talebi.

Dilekçenin yalnızca genel ifadelerle hazırlanması yerine, hükümlünün somut durumuna ve ilgili kanun hükmüne göre düzenlenmesi gerekir.

11. İnfaz Erteleme Talebinin Reddedilmesi Hâlinde Ne Yapılabilir?

İnfaz erteleme talebinin reddedilmesi hâlinde izlenecek yol, talebin hangi kanun hükmüne dayandığına ve verilen kararın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında hükümlünün istemiyle yapılan erteleme başvurularında, Cumhuriyet Başsavcılığının kararına karşı başvurulabilecek bir kanun yolu bulunup bulunmadığı konusu ayrıca önem taşır.

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 2021/75 E. ve 2021/12921 K. sayılı kararında, 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamındaki infaz erteleme talebi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen olumlu veya olumsuz kararlara karşı kanunda bir kanun yolu öngörülmediği yönündeki değerlendirmeye yer verilmiştir.

Bu nedenle, her ret kararına karşı doğrudan itiraz edilebileceği varsayımıyla hareket edilmemelidir. Kararın dayanağı, niteliği, tebliğ veya öğrenilme tarihi ve somut olayda uygulanabilecek hukuki yollar ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Hastalık nedeniyle infazın geri bırakılması gibi farklı kanun hükümlerine dayanan taleplerde ise ilgili özel düzenleme ve kararın niteliği ayrıca incelenmelidir.

12. İnfaz Erteleme Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesi talebinde, yalnızca cezanın süresine odaklanmak yeterli değildir. Başvurunun doğru hukuki temele dayandırılması, infaz dosyasının bütünüyle değerlendirilmesi ve sürelerin kaçırılmaması önem taşır.

Özellikle şu hususlara dikkat edilmelidir:

İlk olarak, mahkûmiyetin niteliği incelenmelidir. Suçun kasten veya taksirle işlenmiş olması, cezanın süresine ilişkin şartlar ve 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki istisnalar değerlendirilmelidir.

İkinci olarak, bütün kesinleşmiş cezalar dikkate alınmalıdır. Birden fazla ceza varsa, toplam ceza süresi ve infaz dosyasındaki toplama işlemleri incelenmelidir.

Üçüncü olarak, çağrı ve yakalama işlemleri kontrol edilmelidir. Hükümlünün çağrı üzerine başvurması ve infaz sürecinin mevcut aşaması, genel erteleme talebi bakımından önemlidir.

Dördüncü olarak, talep somut gerekçelere dayandırılmalıdır. Başvuruyu destekleyen bilgi ve belgeler hazırlanmalı; sağlık nedeniyle başvurularda özel rapor koşulları gözetilmelidir.

Son olarak, ret kararına karşı başvuru yolları ayrıca incelenmelidir. Her infaz erteleme kararının aynı hukuki rejime tabi olduğu düşünülmemeli; uygulanacak kanun hükmü ve kararın niteliği belirlenmelidir.

Sonuç: Kesinleşmiş Hapis Cezası Her Durumda Ertelenebilir mi?

Kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesi, Türk infaz hukukunda belirli şartlar altında mümkün olan bir hukuki imkândır. Ancak her hükümlünün, her suç bakımından veya yalnızca talepte bulunması nedeniyle infaz ertelemesinden yararlanması mümkün değildir.

Hükümlünün istemiyle infaz ertelemesinde cezanın süresi, suçun niteliği, kanuni istisnalar, çağrı üzerine başvuru koşulu ve birden fazla ceza bulunması hâlinde toplam ceza miktarı değerlendirilmelidir. Hastalık, gebelik, doğum veya çocuğun sağlık durumu gibi özel nedenlerde ise 5275 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde ayrı değerlendirme yapılır.

Bu nedenle kesinleşmiş hapis cezası bulunan bir kişinin, cezanın infazına ilişkin işlemler başlamadan önce veya infaz sürecinin mevcut aşamasında, kendi dosyasına uygulanabilecek hukuki imkânları ve başvuru usulünü somut olay üzerinden değerlendirmesi önem taşır.

Çırağan Legal tarafından hazırlanan bu yazı, kesinleşmiş hapis cezasının infazının ertelenmesine ilişkin genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Somut olaylarda uygulanacak hukuki yol; mahkûmiyet kararının, infaz dosyasının ve ilgili kanun hükümlerinin birlikte incelenmesini gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kesinleşmiş hapis cezası ertelenebilir mi?

Evet. 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesinde belirtilen şartların oluşması hâlinde, kasten işlenen suçlarda üç yıl veya daha az, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı hükümlünün istemi üzerine ertelenebilir. Ayrıca hastalık, gebelik ve doğum gibi özel durumlarda farklı kanuni düzenlemeler uygulanabilir.

Hapis cezasının infazı en fazla kaç yıl ertelenebilir?

Hükümlünün istemiyle 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında verilen erteleme, her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez uygulanabilir. Özel nedenlere dayanan infazın geri bırakılmasında ise ilgili kanun hükmündeki koşullar ve süreler esas alınır.

Hakkında yakalama kararı bulunan kişi infaz ertelemesi talep edebilir mi?

Yakalama kararı bulunması, hükümlünün istemiyle genel infaz ertelemesinden yararlanmasını engelleyebilecek önemli bir durumdur. Bu nedenle infaz dosyasının mevcut aşaması ve yakalama kararının niteliği incelenmeden başvurunun sonucu hakkında kesin değerlendirme yapılmamalıdır.

Hastalık nedeniyle hapis cezasının infazı ertelenebilir mi?

Evet. 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen şartların oluşması hâlinde, akıl hastalığı, hayatı açısından kesin tehlike oluşturan diğer hastalıklar veya belirli ağır hastalık ve engellilik durumları nedeniyle infazın geri bırakılması mümkün olabilir. Gerekli sağlık raporları ve kanuni koşullar ayrıca değerlendirilir.

Birden fazla kesinleşmiş hapis cezası varsa infaz ertelemesi yapılabilir mi?

Birden fazla kesinleşmiş ceza bulunması hâlinde, yalnızca ertelenmesi istenen cezanın süresine bakılması yeterli olmayabilir. Yargıtay uygulamasında, 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki süre şartının değerlendirilmesinde infaza konu cezaların toplamının dikkate alınması gerektiği kabul edilmiştir.

İnfaz erteleme başvurusu nereye yapılır?

Hükümlünün istemiyle genel infaz erteleme talebi, cezanın infaz edildiği yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına, uygulamada ilgili infaz bürosuna sunulacak dilekçeyle yapılır. Özel nedenlere dayanan başvurularda ise ilgili kanun hükmündeki usul ve karar mercii ayrıca incelenmelidir.

İnfaz erteleme talebinin reddedilmesi hâlinde itiraz edilebilir mi?

Bu sorunun yanıtı, başvurunun hukuki dayanağına ve kararın niteliğine bağlıdır. 5275 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kararlara karşı kanun yolu bulunmadığı yönünde Yargıtay kararı vardır. Bu nedenle ret kararının hukuki niteliği ve somut olayda uygulanabilecek yollar ayrıca değerlendirilmelidir.

Yasal bilgilendirme notu: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut bir dosyaya ilişkin kesin görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve içtihat değişiklikleri ile somut olayın özellikleri farklı bir değerlendirme yapılmasını gerektirebilir.